شياطين و ملائكه ، در صورتى كه چنين چيز متصوّر نيست . « ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ مَرْجِعُهُمْ » 109 ، روح البيان : در تأويلات نجميّه است : يعنى براى مردم نيكو رفتار كارشانرا آراسته كرديم ، و براى بدرفتاران هم كارشانرا جلوه داديم تا بقدمهاى اين اعمال هر دو دسته راه خود را بپيمايند و برسند به - جايگاه اصلى خود ، يا بقدم صلاح طريق لطف و مرحمت حقّ را طى ميكنند ، و از فضل و احسان حقّ خبردار ميشوند كه خود نيكوكار بوده‌اند . و يا با گامهاى مخالفت راه هلاكت و قهر يزدانى طى ميكنند ، و از عدل الهى و زيانكارى خود خبردار مى - شوند كه چه قدر بدكار و زشت عمل بوده‌اند . « إِنَّمَا الآياتُ عِنْدَ اللَّه » 110 فخر : در كلمه ى « عند » چند معنى گفته‌اند : 1 - يعنى اين آيات مختصّ بقدرت خداوند است و از ديگرى نمودار نميشود . 2 - علم بنتيجه ى اين آيات نزد خداوند است و مختصّ به او كه فائده ى منظور از آنها حاصل مىشود يا نه ، و او ميداند كه اگر اين معجزات و آيات نمودار شد كافران مؤمن ميشوند يا نه و نظير اين معنى است كلمه ى « عند » در اين آيه : « وَعِنْدَه مَفاتِحُ الْغَيْبِ » 3 - يعنى : هر گاه خدا بخواهد ميتواند ايجاد كند ، نظير اين آيه « وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُه » يعنى ذخيره ى همه چيز نزد خدا است « وَما يُشْعِرُكُمْ » - مجمع : مجاهد و ابن زيد گفته‌اند : روى سخن با كافران است ، يعنى شما كافران از كجا معلوم داريد كه اگر آيت و معجزاتى نمودار شد ، فرّاء و ديگران گفته‌اند : مقصود مؤمنين است كه مىپنداشتند اگر آيتى برسد آنها مسلمان ميشوند ، از اين جهت گفته شده است كه شما مؤمنين چه خبر داريد . « أَنَّها إِذا جاءَتْ لا يُؤْمِنُونَ » 110 طبرى : بعضى قاريهاى مكّه و بصره با كسر همزه ى « إنّها » خوانده‌اند ، و مجاهد و ابن جريج چنين معنى كرده‌اند : اوّل روى سخن با كافران شده است كه شما از كجا ميدانيد اگر آيه رسيد مؤمن ميشويد آنگاه جمله آغاز شده است بتوصيف كافران كه آنها مؤمن نميشوند اگرچه آيه برسد . و بقيّه ى قاريها با فتح همزه ى « أنّها » خوانده‌اند و گفته‌اند روى سخن با مؤمنين است و